Bamboe tandenborstel: zijn de haren plastic?

Via sommige links in dit artikel krijgen we een kleine vergoeding. Dat verandert niets aan wat we schrijven. Zo werkt dat

Zijn de haren van een bamboe tandenborstel plastic?

Het handvat zegt het niet. Bij de bamboeborstels die we lazen, zijn de haren van nylon. Bamboovement schrijft bij zijn borstel dat de haren van plantaardig materiaal zijn "op basis van castorolie", en noemt ze twee regels verder "zachte nylon haren". ⁹ Hydrophil noemt ze "bio-nylon" uit ricinusolie. ¹⁰ Natuurlijk Zuiver schrijft dat de haren van Bambaw van nylon 6-6 zijn. ¹¹

Op de verpakking staat vaak "BPA-vrij" of "plantaardig". Dat zegt iets over een stof of over de grondstof, niet over de vraag of er kunststof in zit.

Is nylon uit castorolie plastic?

Ja. Castorolie is de grondstof, maar van olie maak je geen haren. Daarvoor wordt de olie eerst omgezet in een kunststof. Arkema, een fabrikant van zulke kunststoffen, maakt van castorolie bijvoorbeeld polyamide 11, een soort nylon. ⁷

Voor wat als plastic telt, kijken we naar de Europese regels voor wegwerpplastic. Daarin staat dat kunststoffen op biologische basis ook onder de omschrijving van kunststof vallen, ongeacht of ze van biomassa zijn gemaakt. ⁸ Plantaardig zegt dus waar de grondstof vandaan komt. Het zegt niet of iets kunststof is. Op onze materiaalwijzer lees je hoe we dat voor alle materialen indelen.

Welke haren zijn er zonder nylon?

Twee soorten: haar van een dier, en bamboeviscose.

Haar van een dier. In onze vergelijking van bamboe en houten tandenborstels staan borstels met varkenshaar, paardenhaar en zwijnenhaar. BHB schrijft dat zijn varkenshaar uit China komt en een restproduct van de vleesindustrie is. ¹ BareFolk schrijft bij paardenhaar en zwijnenhaar dat er geen nylon of aardolie in zit. ^{4 5} Redecker noemt op de productpagina een "mehrfach gekochte Borste"; dat het varkenshaar is, schrijft Handig Goed. ^{2 3} Dierlijk haar is niet vegan, en dat is voor veel mensen reden om het niet te kiezen.

Bamboeviscose. Handig Goed verkoopt een borstel van Croll & Denecke waarvan de haren van bamboeviscose zijn: bamboevezels die met een chemisch proces tot haren zijn gemaakt. ⁶ Dat is de enige borstel die we vonden zonder nylon en zonder dierlijk haar. Bij ons telt viscose niet als kunststof: het is van plantaardige vezels gemaakt, en de Europese regels voor plastic rekenen het niet mee (zo delen we in). De winkel noemt het zelf wel "eigenlijk een bioplastic". Hoe de haren vastzitten, staat er niet bij.

Hoe zitten de haren vast?

Dat lazen we bij geen enkele borstel. Met een draadje, met metaal of met lijm? De makers noemen het niet, en ze zeggen ook niet dat er niets anders in zit. BareFolk schrijft alleen dat je natuurlijke haren niet aan het handvat kunt vastsmelten, zoals bij nylon, en dat er daarom de eerste keren poetsen haartjes kunnen loskomen. ⁴ Dat staat in onze vergelijking bij elke borstel als "niet genoemd".

Over de afwerking van het handvat zijn de bronnen niet eensgezind. Redecker schrijft "unbehandeltes Buchenholz", onbehandeld beukenhout. ² Handig Goed, dat dezelfde borstel verkoopt, schrijft "gewaxt beukenhout", zonder te zeggen welke was. ³ Op de foto's van BHB is het hout kaal en zonder opdruk. ¹ Op het bamboe van BareFolk staat een logo, en de maker zegt niet hoe dat is aangebracht. ⁴

Poetsen ze net zo goed?

Dat weten we niet. We vonden geen onderzoek dat dierlijk haar of bamboeviscose met nylon vergelijkt bij tandenborstels. Ivoren Kruis raadt een zachte borstel met een klein borstelkopje aan, en tweemaal per dag twee minuten poetsen. ¹² Redecker en Croll & Denecke zijn volgens Handig Goed medium tot zacht, BareFolk met paardenhaar noemt medium. ^{3 6 4} Twijfel je welke bij je past, vraag het dan aan je tandarts of mondhygiënist.

Schoonmaken, vervangen en weggooien

Schoonmaken en drogen. Spoel de borstel goed uit, droog hem af en laat hem drogen. Volgens een factcheck van de VRT zitten er veel bacteriën op een tandenborstel, maar die vormen doorgaans geen risico, en een droge borstel stopt de bacteriële groei. ¹³ BHB schrijft dat je de borstel niet in een nat bakje laat liggen, hem niet kookt en niet schoonmaakt met zeep, azijn of alcohol. ¹ Handig Goed raadt twee borstels aan, een voor de ochtend en een voor de avond, zodat ze goed kunnen drogen. ⁶

Vervangen. Elke drie maanden, of eerder als de haren uit elkaar gaan staan. ¹² Dat geldt ook voor een borstel van hout of bamboe.

Weggooien. Handig Goed schrijft bij zijn bamboeborstel dat je de kop eraf kunt breken voor het restafval en de steel bij het groene afval kunt doen. ⁶ Wat bij het gft mag, verschilt per gemeente; kijk wat jouw gemeente zegt. Wat de andere makers over afval zeggen, vonden we niet.

Welke borstel dan?

Geen enkele maker noemt alles. Wil je weten hoe de haren vastzitten, dan zegt alleen PRIMALS het: geweven in de bamboekop, zonder lijm. Wil je een bamboe handvat met natuurhaar, kijk dan naar BareFolk of Gaia Guy. Wil je geen dierlijk haar, dan is er alleen de borstel met bamboeviscose. Naast elkaar zie je het in onze vergelijking.